همه ساله در این ایام از سال دغدغه پدران و مادران برای ثبت نام فرزندان بیشتر شده و با توجه به عدم سیاست درست و مناسب از طرف مسئولین آموزشی کشور در سالهای اخیر در راستای بهبود و ارتقاء کیفی سطح مدارس از مهمترین مسائلی بوده که والدین را مجبور به برنامه ریزی دقیقتر و حتی پرداخت هزینه های سرسام آور جهت ثبت نام در مدارس غیر انتفاعی می نماید.
در این روزها بخشنامه ها و آئین نامه های متعدد در این زمینه صادر شده و تعداد زیادی از نیروهای وزارتخانه ساماندهی می شوند تا به این دستورالعمل ها نظارت داشته باشند، بدون آنکه در این سالها از طرف مسئولین برنامه ریزی ریشه ای و عمیق در این رابطه صورت پذیرد، این در حالی است که به نقل از خبر گزاری مهر مورخ 92/3/21 عمده مشکلات والدین مبنی بر ثبت نام فرزندشان به موارد ذیل تقسیم شده که شامل:
- محدوده بندی مدارس در یک منطقه
- پرداخت پول به ازای ثبت نام دانش آموزان خارج از محدوده
- تأمین سرانه مدارس از جیب والدین
- صدور کارنامه به ازای دریافت پول
- شکایت از افزایش شهریه مدارس نمونه دولتی و غیر انتفاعی
محدوده بندی مدارس در یک منطقه:
هر سال بعد از تعطیلات سال نو و با شروع کار مدارس جلساتی بین مقاطع مختلف تحصیلی در هر منطقه برگزار می شود و با توجه به نقشه شهری هر منطقه و تعداد مدارس در مناطق مختلف محدوده ثبت نام هر یک از مدارس مشخص شده و ضمن توافق بین مدیران واحد آموزشی این محدوده بندی جهت اجراء به مدارس ابلاغ می شود. حال ثبت نام هر مدرسه در یک منطقه با توجه به محدوده بندی بوده و معمولا اولیاء دانش آموزان نمی توانند فرزندشان را در خارج از مدرسه تعیین شده ثبت نام نمایند، تشخیص محل زندگی خانواده ها همه ساله وقت زیادی از مدارس و مدیران واحد آموزشی را به خود می گیرد. البته با توجه به محدودیت فیزیکی مدارس در مناطق مختلف و کمبود امکانات در اکثر آنها ، با تراکم بالای دانش آموز مواجه بوده که عدم پیش بینی و برنامه ریزی مناسب در آموزش و پرورش کشور در سالهای اخیر به صورت دوره ای در مقاطع خاصی نیز بسیار بالا بوده است.
تراکم بالا در بعضی از مقاطع خود نگرانی های اولیای محترم را تشدید نموده و خواستار ثبت نام در سایر مدارس در مناطق با حجم پایین تر می شوند. حال چنانچه در منطقه ای مدرسه ای از نظر آموزش و پرورش و اولیای دانش آموزان کار بیشتری انجام داده و کیفیت بهتری داشته باشند و طی سالهای متمادی این در ذهن عموم باقی بماند خود زمینه ساز مراجعه مکرر مراجعین برای ثبت نام و در خواست برای نام نویسی در این مدارس خاص می شود.
(پرداخت پول به ازای ثبت نام دانش آموزان خارج از محدوده )
اگر این دغدغه اولیاء محترم برای ثبت نام در مدارس بهتر با مراجعه مکرر به مدرسه مذکور باشد و چنانچه مدرسه ظرفیتی برای اینگونه از ثبت نام ها داشته باشد مدیران این مدارس جهت بهبود وضعیت آموزشی مدرسه و جبران کمبود سرانه ها و اجرای سیاست های تشویقی بین کارکنان مدرسه که خود زمینه ساز پیشرفت واحد آموزشی است، معمولا برای ثبت نام مراجعین خارج از محدوده طلب کمک مالی بیشتر و شهریه جهت انجام این امور را می نمایند.البته در اکثر اوقات اینگونه مدارس جهت جبران این هزینه ها به دور ازچشم مناطق آموزش و پرورش بیشتر از ظرفیتشان ثبت نام می کنند .
(تأمین سرانه مدارس از جیب والدین)
همه ساله مبالغ مشخص و محدودی به عنوان سرانه های آموزشی به مدارس اختصاص داده می شود که این سرانه ها به خصوص در سالهای اخیر کفاف هزینه های جاری مدارس را نیز نمی دهد و چنانچه کمک های مردمی که در طی سال توسط اولیاء پرداخت می شود ، صورت نگیرد مدارس حتی قادر به پرداخت قبوض ماهیانه خود نیز نخواهند بود. این در صورتی است که تعدادی از مدارس برای بهبود سطح کیفی و آموزشی خود مبالغ بیشتری را نیز هزینه نموده و برای جبران این هزینه ها در هنگام ثبت نام طلب کمک های مالی از اولیاء می نمایند. اینگونه مدارس همانطور که توضیح داده شد با توجه به سطح کیفی بهتر از سایر مدارس معمولا با هجوم تعداد بیشتری از مراجعه کنندگان به خود مواجه می شوند.
این مدارس حتی برای تشویق کادر آموزشی خود مبالغی را به این امر اختصاص می دهند که در قالب همان مبالغی است که از اولیاء در طی سال طلب می شود. لازم به ذکر است که این مبالغ در مدارسی که ضرورت انجام این امور از طرف اولیاء درک شده است بیشتر بوده و این خود نیز ارتقاء کیفی سطح مدرسه را در بر خواهد داشت.
(صدور کارنامه به ازای دریافت پول )
یکی دیگر از مشکلات در این ایام شکایت اولیاء مبنی بر صدور کارنامه به ازای دریافت وجه بوده که این خود زمینه مشکلات فراوان برای مدرسه است. اصولا در مدارس مدیران واحد آموزشی همانطور که توضیح داده شد برای ارتقاء سطح کار مدرسه مبالغی را از اولیاء طلب می نمایند که این مبالغ طی قراری که با والدین گذاشته می شود در چندین قسط در طی سال تحصیلی پرداخت می شود. حال اگر تعدادی از اولیاء به دلایل گوناگون به این تعهدات عمل نکنند و از طرفی مدیران مدارس با برنامه ریزی که انجام داده اند روی این مبالغ حساب کرده و مجبورند این مبالغ را به نحوی از اولیائی که از پرداخت شانه خالی نموده اند، طلب نمایند که بهترین راه ممکن همان موقع توزیع کارنامه است این معمولا علی رغم میل مدیران بوده اما به ناچار اینگونه عمل می نمایند.
(گلایه از افزایش شهریه مدارس نمونه دولتی و غیر انتفاعی )
در سطح مناطق تعدادی از مدارس به صورت نمونه دولتی بوده که این مدارس حتی شامل دریافت مقدار ناچیز سرانه نیز نمی شوند و چون این مدارس امور فوق برنامه را در کار خود دارند نیاز به دریافت اخذ شهریه از اولیاء خود هستند که با توجه به تورم های روزافزون و افزایش این هزینه ها، هر سال با افزایش شهریه در این مدارس مواجه هستیم. البته این در مدارس غیر انتفاعی با توجه به سایر هزینه های اینگونه مدارس به مراتب بیشتر نیز می شود.
با بررسی این مشکلات که معمولا در سه دهه اخیر بعد از انقلاب ،اولیاء دانش آموزان با آن مواجه بوده اند و در بعضی از این سالها نیز با توجه به تغییر دولتهای مختلف و اجرای سیاست های نادرست بیشتر نیز شده است و طبق اصل سی ام قانون اساسی که دولت موظف است وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد، این سوأل در ذهن همه پیش خواهد آمد که طی این سالها دولتهای گوناگون توانسته اند به این اصل مهم از قانون اساسی عمل نموده و آن را به اجراء در آورند و زمینه یکسان آموزش را در کشور فراهم نمایند.
متأسفانه باید به این نکته اذعان نمود که این اختلاف در سطح آموزشی در مناطق مختلف زمینه ساز دغدغه بزرگ برای والدین شده است. اگر چنانچه سطح تمامی مدارس از یک کارایی و کیفیت برخوردار بود دیگر لزومی به هجوم اولیاء به مدارس خاص و یا هزینه نمودن مبالغ سرسام آور در مدارس غیر انتفاعی توسط اولیاء دانش آموزان، نبود.
البته زمان نیز به قدر کافی وجود داشت و مسئولین آموزش و پرورش با برنامه ریزی مناسب می توانستند اینگونه از مشکلات را به بهترین شکل حل نمایند، اما چنانچه شاهد وضع آموزشی در حال حاضر باشیم نه تنها تلاشی جهت بهبود وضع نشد، بلکه روز به روز پس رفت نیز نموده ایم و حتی مسئولین آموزشی کشور قادر به حفظ ساختمان مدارس نیز در سطح کشور نبوده اند و تعداد زیادی از ساختمانهای مدارس به مالکین قبلی آنها واگذار شده که این زمینه ساز مشکلات بیشتر اولیاء در این سالها شده است. نمونه بارز این تصمیمات عجولانه و نادرست طرح شش کلاس شدن ابتدائی بوده که با توجه به مشکلات پیش آمده در سال جدید مدارس ابتدائی را به سه کلاس دوره اول و سه کلاس دوره دوم تقسیم نموده که خود مشکلات فراوان اولیاء دانش آموز جهت ثبت نام گردیده است.
احسان پناهنده
